„Mam fotowoltaikę. Latem produkuję mnóstwo energii i oddaję ją do sieci. Wieczorem albo zimą potrzebuję prądu i muszę go kupować. Dlaczego ?”

To pytanie bardzo często zadają właściciele fotowoltaiki. Trzeba zrozumieć jedną z najważniejszych zasad obecnego systemu rozliczeń: sieć energetyczna nie jest darmowym magazynem energii.

W systemie net-billing nadwyżka wysłana do sieci jest rozliczana według jej wartości rynkowej. Kiedy później potrzebujesz energii, pobierasz ją zgodnie z umową i taryfą. Cena energii oddawanej i koszt energii pobieranej nie muszą więc być takie same.

Dlaczego energia z PV bywa oddawana taniej ?

W słoneczne południe instalacja produkuje dużo energii, ale w tym samym czasie produkują również tysiące innych instalacji. Podaż energii rośnie, a jej cena rynkowa może spadać.

Wieczorem słońce zachodzi, fotowoltaika przestaje pracować, a domownicy wracają do domu i włączają urządzenia. Wtedy zapotrzebowanie rośnie, a energię trzeba pobrać z sieci.

W dzień oddajesz prąd, kiedy go nie potrzebujesz. Wieczorem potrzebujesz go, kiedy Twoja instalacja już nie produkuje.

Fotowoltaika bez magazynu – prosty przykład

Załóżmy, że instalacja produkuje w danej chwili 8 kW, a dom zużywa 1,5 kW. Około 1,5 kW wykorzystujesz bezpośrednio, a pozostałe 6,5 kW może trafić do sieci.

Wieczorem PV produkuje 0 kW, a dom potrzebuje 3 kW. Cała ta energia musi zostać pobrana z sieci. To przykład czasowego niedopasowania produkcji do zużycia.

Co zmienia magazyn energii ?

W południe przepływ może wyglądać tak: fotowoltaika → dom → magazyn energii. Dopiero nadwyżka, której dom nie zużywa i której bateria nie może przyjąć, jest kierowana do sieci.

Wieczorem działa odwrotny kierunek: magazyn energii → dom. Część energii wyprodukowanej wcześniej wykorzystujesz po zachodzie słońca, zamiast kupować ją z sieci.

Magazyn nie odłącza domu automatycznie od sieci. Pozwala jednak przesunąć wykorzystanie własnej energii z południa na wieczór i noc.

Przykład domu na Podhalu

Dom w okolicach Nowego Targu ma instalację 10 kWp, duże nadwyżki między 10:00 a 15:00 i większe zużycie po godzinie 17:00. Bez magazynu większość nadwyżek trafia do sieci, a wieczorem dom ponownie pobiera energię.

Po zastosowaniu odpowiednio dobranego magazynu część nadwyżki z południa może zostać zachowana i wykorzystana po zachodzie słońca. W efekcie mniej energii oddajesz do sieci i mniej musisz później kupować.

Net-billing: RCEm, RCE i współczynnik 1,23

W zależności od momentu rozpoczęcia wytwarzania oraz wybranego sposobu rozliczenia energia może być wyceniana według miesięcznej ceny RCEm albo godzinowej ceny RCE. Przy cenach godzinowych jeszcze większe znaczenie ma zarządzanie energią: kiedy ją zużywasz, kiedy ładujesz magazyn i kiedy pobierasz prąd.

Wartość depozytu prosumenckiego jest powiększana o współczynnik 1,23. Nie zmienia to jednak podstawowej zasady: energia wykorzystana bezpośrednio w domu nie musi najpierw przechodzić przez sprzedaż do sieci i późniejszy zakup.

Czy magazyn energii zawsze się opłaca ?

Nie. Nie dobiera się go tylko dlatego, że ktoś ma fotowoltaikę. Najpierw trzeba sprawdzić produkcję, zużycie, nadwyżki, godziny poboru, moc PV, zużycie zimą, sposób rozliczenia i oczekiwania dotyczące zasilania awaryjnego.

Nie istnieje jedna właściwa pojemność dla każdego domu. Magazyn 10, 15, 20 czy 30 kWh może mieć sens w różnych sytuacjach. Znaczenie mają także moc ładowania i rozładowania, kompatybilność z falownikiem, sprawność, możliwość rozbudowy oraz liczba faz obsługiwanych w backupie.

Magazyn, taryfa dynamiczna i backup

Niektóre systemy mogą ładować magazyn z sieci według harmonogramu lub ceny energii. Idea jest prosta: tanią energię wykorzystujemy lub magazynujemy, a przy droższej ograniczamy pobór i korzystamy z baterii. Konkretne możliwości zależą od urządzeń i konfiguracji.

Magazyn może również wspierać dom podczas awarii, ale tylko wtedy, gdy system został zaprojektowany do pracy awaryjnej. Możliwe jest zasilanie wybranych obwodów, jednej fazy albo całego domu — nie gwarantuje tego sama bateria.

Najtańsza energia to często ta, której nie musisz kupić

Przed zakupem magazynu warto zwiększyć autokonsumpcję: kierować nadwyżkę do CWU, klimatyzacji, pompy ciepła, ładowania samochodu lub urządzeń domowych. Jeżeli nadwyżek nadal jest dużo, kolejnym krokiem może być magazyn energii.

Jeżeli mieszkasz na Podhalu i masz wrażenie, że instalacja produkuje dużo, ale finansowo nie wykorzystujesz jej tak dobrze, jak powinna, zacznijmy od liczb:

ile produkujesz → ile zużywasz → ile oddajesz → kiedy kupujesz energię.

W Pan PV analizujemy istniejące instalacje i dobieramy rozwiązania do rzeczywistych potrzeb domu. Działamy lokalnie: Nowy Targ, Zakopane, Rabka-Zdrój, Podhale i okolice.