„Mam fotowoltaikę. Latem produkuję mnóstwo energii i oddaję ją do sieci. Wieczorem albo zimą potrzebuję prądu i muszę go kupować. Dlaczego?”

To pytanie bardzo często zadają właściciele fotowoltaiki. Trzeba zrozumieć jedną z najważniejszych zasad obecnego systemu rozliczeń: sieć energetyczna nie jest darmowym magazynem energii.

W systemie net-billing nadwyżka wysłana do sieci jest rozliczana według jej wartości rynkowej. Kiedy później potrzebujesz energii, pobierasz ją zgodnie z umową i taryfą. Cena energii oddawanej i koszt energii pobieranej nie muszą więc być takie same.

Dlaczego energia z PV bywa oddawana taniej?

W słoneczne południe instalacja produkuje dużo energii, ale w tym samym czasie produkują również tysiące innych instalacji. Podaż energii rośnie, a jej cena rynkowa może spadać.

Wieczorem słońce zachodzi, fotowoltaika przestaje pracować, a domownicy wracają do domu i włączają urządzenia. Wtedy zapotrzebowanie rośnie, a energię trzeba pobrać z sieci.

W dzień oddajesz prąd, kiedy go nie potrzebujesz. Wieczorem potrzebujesz go, kiedy Twoja instalacja już nie produkuje.

Fotowoltaika bez magazynu – prosty przykład

Załóżmy, że instalacja produkuje w danej chwili 8 kW, a dom zużywa 1,5 kW. Około 1,5 kW wykorzystujesz bezpośrednio, a pozostałe 6,5 kW może trafić do sieci.

Wieczorem PV produkuje 0 kW, a dom potrzebuje 3 kW. Cała ta energia musi zostać pobrana z sieci. To przykład czasowego niedopasowania produkcji do zużycia.

Co zmienia magazyn energii?

W południe przepływ może wyglądać tak: fotowoltaika → dom → magazyn energii. Dopiero nadwyżka, której dom nie zużywa i której bateria nie może przyjąć, jest kierowana do sieci.

Wieczorem działa odwrotny kierunek: magazyn energii → dom. Część energii wyprodukowanej wcześniej wykorzystujesz po zachodzie słońca, zamiast kupować ją z sieci.

Magazyn nie odłącza domu automatycznie od sieci. Pozwala jednak przesunąć wykorzystanie własnej energii z południa na wieczór i noc.

Przykład domu na Podhalu

Dom w okolicach Nowego Targu ma instalację 10 kWp, duże nadwyżki między 10:00 a 15:00 i większe zużycie po godzinie 17:00. Bez magazynu większość nadwyżek trafia do sieci, a wieczorem dom ponownie pobiera energię.

Po zastosowaniu odpowiednio dobranego magazynu część nadwyżki z południa może zostać zachowana i wykorzystana po zachodzie słońca. W efekcie mniej energii oddajesz do sieci i mniej musisz później kupować.

Net-billing: RCEm, RCE i współczynnik 1,23

W zależności od momentu rozpoczęcia wytwarzania oraz wybranego sposobu rozliczenia energia może być wyceniana według miesięcznej ceny RCEm albo godzinowej ceny RCE. Przy cenach godzinowych jeszcze większe znaczenie ma zarządzanie energią: kiedy ją zużywasz, kiedy ładujesz magazyn i kiedy pobierasz prąd.

Wartość depozytu prosumenckiego jest powiększana o współczynnik 1,23. Nie zmienia to jednak podstawowej zasady: energia wykorzystana bezpośrednio w domu nie musi najpierw przechodzić przez sprzedaż do sieci i późniejszy zakup.

Czy magazyn energii zawsze się opłaca?

Nie. Nie dobiera się go tylko dlatego, że ktoś ma fotowoltaikę. Najpierw trzeba sprawdzić produkcję, zużycie, nadwyżki, godziny poboru, moc PV, zużycie zimą, sposób rozliczenia i oczekiwania dotyczące zasilania awaryjnego.

Nie istnieje jedna właściwa pojemność dla każdego domu. Magazyn 10, 15, 20 czy 30 kWh może mieć sens w różnych sytuacjach. Znaczenie mają także moc ładowania i rozładowania, kompatybilność z falownikiem, sprawność, możliwość rozbudowy oraz liczba faz obsługiwanych w backupie.

Magazyn, taryfa dynamiczna i backup

Niektóre systemy mogą ładować magazyn z sieci według harmonogramu lub ceny energii. Idea jest prosta: tanią energię wykorzystujemy lub magazynujemy, a przy droższej ograniczamy pobór i korzystamy z baterii. Konkretne możliwości zależą od urządzeń i konfiguracji.

Magazyn może również wspierać dom podczas awarii, ale tylko wtedy, gdy system został zaprojektowany do pracy awaryjnej. Możliwe jest zasilanie wybranych obwodów, jednej fazy albo całego domu — nie gwarantuje tego sama bateria.

Najtańsza energia to często ta, której nie musisz kupić

Przed zakupem magazynu warto zwiększyć autokonsumpcję: kierować nadwyżkę do CWU, klimatyzacji, pompy ciepła, ładowania samochodu lub urządzeń domowych. Jeżeli nadwyżek nadal jest dużo, kolejnym krokiem może być magazyn energii.

Jeżeli mieszkasz na Podhalu i masz wrażenie, że instalacja produkuje dużo, ale finansowo nie wykorzystujesz jej tak dobrze, jak powinna, zacznijmy od liczb:

ile produkujesz → ile zużywasz → ile oddajesz → kiedy kupujesz energię.

W Pan PV analizujemy istniejące instalacje i dobieramy rozwiązania do rzeczywistych potrzeb domu. Działamy lokalnie: Nowy Targ, Zakopane, Rabka-Zdrój, Podhale i okolice.